Statystyki XX Olimpiady

Finał XX Olimpiady

Uczestnicy finału

Nagrodzeni w XX Olimpiadzie

Statystyki finału

Przemówienia z okazji dwudziestolecia Olimpiady

Przemówienie prof. Stefana Straszewicza
(przewodniczącego Olimpiad I–XX).

Zakończenie tegorocznej Olimpiady jest jednocześnie końcem dwudziestoletniego okresu istnienia Olimpiad, więc warto jest zrobić pewien bilans naszych dotychczasowych wyników.

Pozwolę sobie na wstępie przypomnieć nieco historii. Polska była po Związku Radzieckim, Węgrach i Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej czwartym krajem, który wprowadził u siebie zawody matematyczne dla uczniów szkół średnich. Organizacja zawodów oparta została jednak na nieco innych zasadach niż w tamtych trzech krajach. Tam bowiem zawody miały wówczas charakter lokalny. Organizowane były przeważnie przez poszczególne uniwersytety jak np. słynna Olimpiada Moskiewska kierowana przez matematyków radzieckich wysokiej klasy lub zawody urządzane w USA przez uniwersytet w Stanford z udziałem wybitnego matematyka G. Polya, z pochodzenia Węgra, znanego u nas ze swej ciekawej książki Jak to rozwiązać?

W Polsce natomiast zorganizowaliśmy od razu Olimpiadę Ogólnokrajową. Postawiliśmy sobie przy tym jako zadanie nie tylko wyszukiwanie talentów matematycznych wśród młodzieży szkolnej, ale zarazem zainteresowanie matematyką jak największej liczby uczniów w całym kraju, zachęcanie ich do pracy nad matematyką, a przez to podniesienie poziomu matematyki szkolnej. Założenie to zadecydowało o sposobie przeprowadzania zawodów. Postanowiliśmy, że każda Olimpiada ma być rozłożona na dłuższy okres czasu i przebiegać w trzech etapach z odpowiednią selekcją zawodników. Ważna rola przypadła przy tym trzymiesięcznym zawodom przygotowawczym, do których mógł przystąpić każdy uczeń próbując rozwiązać zadania rozsyłane przez Komitet do wszystkich szkół średnich. Zadania na początku dość łatwe, były stopniowo coraz trudniejsze. Rozwiązujący je uczniowie wykazywali nieraz wiele pomysłowości podając rozwiązania odmienne od przewidywanych przez Komitet.

We wszystkich 20 Olimpiadach wzięło udział 25167 uczniów, co daje przeciętną roczną około 1250. Odchylenia od tej przeciętnej były w poszczególnych latach dość duże. Najmniej uczestników, bo tylko 708, było w IX Olimpiadzie, najwięcej — 2020 w XVI Olimpiadzie. W ostatnich dwóch Olimpiadach nastąpił pewien wzrost powyżej przeciętnej; liczby zawodników były 1427 i 1431.

W ogólnej liczbie zawodników było 16% uczniów szkól zawodowych. Dziewcząt było 25% (w szkołach ogólnokształcących — 36%, w technikach — 14%). 22% uczestników zawodów I stopnia zostało dopuszczonych do zawodów II stopnia (5617 osób), z tych 23% brało udział w zawodach III stopnia (1266), 24% uczestników zawodów III stopnia otrzymało dyplomy (293 osoby).

Nagrodzeni zawodnicy pochodzą z różnych miast Polski, a nawet z małych miasteczek i wsi.

Znaczna część nagrodzonych obrała matematykę za przedmiot studiów wyższych. Wśród nich jest już dzisiaj 2 profesorów matematyki i 9 docentów; kilkudziesięciu uzyskało doktoraty z matematyki. Wielu pracuje na stanowiskach adiunktów i asystentów w Uniwersytetach, w Instytucie Matematycznym PAN oraz ośrodkach akademickich.

Do uzyskania pomyślnych wyników naszych Olimpiad przyczyniła się w dużym stopniu pomoc nauczycieli.

Znaczna część większości nagrodzonych powodzenie swe zawdzięcza z pewnością nie tylko swoim zdolnościom i własnej pracy, lecz w równej mierze pracy nauczycieli, którzy potrafili swych uczniów zainteresować matematyką i otoczyli specjalną opieką uczniów o wybitniejszych zdolnościach. Jeżeli zaś wśród laureatów Olimpiad występują wielokrotnie uczniowie tego samego nauczyciela, świadczy to niewątpliwie o jego szczególnym oddaniu sprawie rozwijania młodych talentów matematycznych.

Dlatego też dziękując w imieniu Komitetu wszystkim Kolegom nauczycielom za ich współpracę, pozwolę sobie wymienić nazwiska tych spośród nich, których uczniowie zdobyli odznaczenie w 4 lub więcej Olimpiadach. Są to:

• Jan Kozicki — LO im. T. Reytana w Warszawie — nauczyciel laureatów w 9 Olimpiadach
• Piotr Malec — LO im. J. Zamoyskiego w Lublinie — nauczyciel laureatów w 7 Olimpiadach
• Wanda Kiersnowska — LO im. T. Reytana w Warszawie
• Feliks Wojnakowski — Technikum Hutniczo-Mechaniczne w Ostrowcu
• Zenon Zięba — I LO w Tarnowie — nauczyciel laureatów w 5 Olimpiadach
• Norbert Dróbka — XLIV LO w Warszawie
• Jan Marszal — LO w Łańcucie
• Zofia Załęska — I LO w Poznaniu — nauczyciel laureatów w 4 Olimpiadach